Sayfa: [1] |   Aa git
  Yantla  
Konu: Fotosentez Nedir ? - FotosenteZ Tanm - Detayl FotoSenteZ Anlatm ..  (Okunma Says 13218 defa)
Arslan
Webmaster
*

tibar : 48404
Offline

Mesaj Says: 11,540


A















« : ubat 09, 2009, 10:29:41 S »
Quote

Sponsorlu Balantlar


FOTOSENTEZ NEDR?
Fotosentez en basit anlatmyla bitkilerin nefes alp vermesi, yada bitkilerin karbondioksiti emip yerine oksijen retmesidir. Fotosentez ilemi bitkilerde bulunan kloroplast adl hcrede gerekleir.Bu hcreyi incelemek gerekir ise:

 

- Kloroplast: Bitki hcresiyle hayvan hcresi genel olarak ayn zellikleri tamaktadr. Bu iki canl trnn hcreleri arasndaki en nemli fark, bitki hcresinde art olarak, iinde fotosentezin gerekletii yeil bir deponun (plastid) yani kloroplastn bulunmasdr. Seyyar bir enerji santrali gibi gne n emen klorofilleri saklayan bu organizmalar btn sistemin kalbidir. Kloroplastlar, i ie gemi balonlara benzeyen yaplaryla, doann yeil rengini verirler.
Bitki hcresinde, fotosentez ilemi kloroplastlarda meydana gelir. Kloroplast 2-10 mikrometre kalnlnda (mikrometre metrenin milyonda biridir), 0,003 milimetre (milimetrenin binde ) apnda mercimek eklinde kk disklerden olumutur. Bir hcrede 40'a yakn kloroplast vardr. Bu ilgin birimler bu kadar kk olmalarna ramen bulunduklar ortamdan iki zarla ayrlmlardr. Bu zarlarn kalnl ise akl almayacak kadar incedir: 60 angstrm, yani 0,000006 milimetre. (milimetrenin yaklak yzbinde biri)
Kloroplastn iinde "tilakoid" ad verilen yasslam uval eklinde yaplar vardr. Bunlar fotosentezin kimyevi birimleri olan klorofilleri muhafaza eder ve daha ince zarlarla korunurlar. Bu tilakoidler, "grana" ad verilen 0,0003 milimetre byklnde ve madeni para eklinde st ste ylm diskler olarak dizilmilerdir. Bir kloroplast iinde bu granalardan 40-60 adet bulunur. Btn bu karmak yaplar, protein ve yalarn belirli bir ama iin biraraya gelmeleriyle oluur. Bunlar da belirli oranlarda bulunurlar. rnein tilakoid zar %50 protein, %38 ya ve %12 pigmentten olumutur.
- Tilakoid: Kloroplastn iindeki ikinci aama tilakoid ad verilen torbalardr. Bunlar uvala benzeyen ve iinde klorofil molekln saklayan zarlardr. Bu torbalarn iinde gne n emen yeil pigment olan klorofil bulunur.
- Grana: Tilakoidler biraraya gelerek granalar olutururlar.
- Klorofil: Kloroplastn iinde bulunan ve gne n emen yeil pigmenttir. Klorofil olmasayd, ne oksijen, ne besin, ne de doann rengi olurdu.
- Stroma lamella: Kloroplast iinde granalar balayan boru eklindeki zar.
- Stroma: Kloroplastn iindeki jele benzeyen sv.

 

 

3.1. FOTOSENTEZ VE IIK
Kloroplastlarn fotosentezi gerekletirebilmesi iin gne na ihtiyalar vardr.
Atmosfer, gerek fonksiyonlar gerekse kimyasal bileimiyle yaam iin zorunlu, mkemmel bir rtdr. Gne, ok farkl dalga boylarnda yayar. Ancak bu dalga boylarndan sadece ok dar bir aralk yaam iin gerekli olan ierir. Ve bu noktada nemli bir mucize grlr; atmosfer yle bir yapya sahiptir ki, sadece yaam iin gerekli olan aralktaki n gemesine izin verirken, yaam iin zararl olan X nlarn, gama nlarn ve dier zararl tm nlar emer ya da geri yanstr. Yaam iin son derece nemli olan bu seilimden sorumlu olan atmosfer tabakas ise, kimyasal forml O3 olan "ozon tabakas"dr. Ozon tabakasnn evrendeki dier 1025 adet farkl dalga boyuna sahip n cinsi arasndan, yalnzca yaam iin gerekli 4500 - 7500 A0 aralndaki grnr geirmesi bizim iin zel tasarlanm bir mucize olduunun gstergesidir. Eer atmosfer bu aralkta bulunan geirmeseydi veya bu kla birlikte farkl dalga boylarndaki klar da geirseydi, yeryznde canllk kesinlikle oluamazd. Bu, canlln olumas iin gereken yzbinlerce kouldan sadece bir tanesidir ve bu koullarn tamamnn eksiksiz olarak olumas, canlln tesadfen meydana gelmesinin kesinlikle imkansz olduunu gsterir.
Farkl dalga boyundaki klar farkl renkler demektir. Grdmz btn renkler belirli bir dalga boyuna ve frekansa sahiptir. rnein krmznn dalga boyu mordan uzundur. Bizim renkleri grebilmemizin sebebi ise gzlerimizin bu hassas dalga boylarn alglayacak ve beynimizin de bunlar yorumlayacak ekilde yaratlmasndan kaynaklanr.
In dalga boyu "nanometre" ad verilen bir birimle tanmlanr. Bir nanometre ise metrenin milyarda birine eittir. rnein krmznn dalga boyu 770, koyu morun ise 390 nanometredir. Ancak bu o kadar kk bir birimdir ki, insann gznde canlandrabilmesi kesinlikle imkanszdr. Bu klarn bir de frekanslar vardr. Bu frekans "hertz" veya saniyedeki devir saysyla llr. Bir devir ise dalgann en st ve en alt noktas arasndaki mesafedir. Ik saniyede 300.000 km yol alr. Eer dalga boyu daha kk ise fotonlar ayn srede daha fazla mesafe kat etmek zorunda kalrlar.
Buraya kadar anlatlan zelliklerden anlalaca gibi bitkinin kulland k ok zel bir yapya sahiptir. Bu k, hem atmosferde hassas bir elekten geirilerek szlr, hem bizim alglayamayacamz kadar kk bir mesafe aralnda hareket eder, hem de bilinen en byk hza sahiptir. Ayrca hem dalga olarak hem de foton denilen tanecikler eklinde hareket ettii iin maddeleri oluturan atomlara arparak kimyasal reaksiyonlara sebep olma zelliine de sahiptir. (Yani k hzna klm oluyor.)
Bu kadar kompleks bir yapya sahip olan k byk mesafeler katedip bitkiye ulatnda, zel bir anten sistemi tarafndan alglanr. Bitkide bulunan bu anten sistemi  o kadar hassas bir yapya sahiptir ki, sadece bu ok kk bir dalga aralnda bulunan yakalayacak ve bu ileyecek sistemleri balatacak ekilde yaratlmtr. Eer k herhangi baka bir deere, hza veya frekansa sahip olsayd, pigment (bitkinin anteni) bu gremeyecek ve ilem daha balamadan sona erecekti. Pigment ve k arasndaki uyum, ok sk karlatmz zel yaratl rneklerindendir. rnein kulak ve ses dalgas, gz ve k, besinler ve sindirim sistemi gibi saysz uyumlu yaratl rnei mevcuttur. Ne k kendi dalga boyunu ayarlar ne de pigment alglayabilecei k boyunu seme ansna sahiptir. Aktr ki, ikisi de bu sistem iin zel olarak yaratlmlardr.

 

 

 

3.2. RENKL BR DNYADA YAAMAMIZI SALAYAN MUCZE!

I emen btn maddelere pigment ad verilir. Pigmentlerin renkleri, yanstlan n dalga boyundan, baka bir deyile madde tarafndan emilmeyen ktan kaynaklanr. Btn fotosentetik hcrelerde bulunan ve bir tr pigment olan klorofil, yeil dnda, grnen n btn dalga boylarn emer.

 
Fotosentez ileminde grev alan anten, yzlerce klorofil ve karotenoid moleklnden ve reaksiyon merkezi olan klorofil a moleklnden oluur.
Yapraklarn yeil olmasnn sebebi yanstlan bu ktr. Siyah pigmentler kendilerine arpan n btn dalga boylarn emerler. Beyaz pigmentler ise kendilerine arpan n neredeyse btn dalga boylarn yanstrlar.
(Sanrm ufolarda da dier tm klar yanstan bir metal ve renk kullanlyor. Bu renk yeil yada beyaz olabilir. Ufo sadece gerekli olan emiyor ve gerisini yanstyor. )
rnein bitkilerdeki klorofil ismi verilen pigmentler hem yeil rengin olumasn salayan, hem de fotosentezin gerekletii yerlerdir. Pigment, karbon, hidrojen, magnezyum, nitrojen gibi atomlarn biraraya gelerek oluturduklar molekllerin gerekletirdikleri bir yapdr. te bu tr bir pigment olan klorofil hayatn devamnda ok nemli bir role sahip olan fotosentezi, hi durmakszn gerekletirir. Klorofil pigmentinin boyutlarn dndmzde konunun ne kadar ince ve hassas hesaplar zerine kurulu olduu daha iyi anlalacaktr.
250-400 kadar klorofil molekl gruplar eklinde organize olarak, "fotosistem" ad verilen ve ok hayati ilemler gerekletiren bir yap olutururlar. Bir fotosistem iindeki btn klorofil moleklleri, emme zelliine sahiptirler; ama her fotosistemde sadece bir klorofil molekl gerekten ktan elde edilen kimyasal enerjiyi kullanr. Enerjiyi kullanan molekl, fotosistemin ortasna yerleerek, sistemin reaksiyon merkezini tespit eder. Dier klorofil moleklleri "anten pigmentler" olarak adlandrlrlar. Klorofil a olarak adlandrlan reaksiyon merkezinin evresinde anten benzeri bir a oluturarak reaksiyon merkezi (yani klorofil a) iin k toplarlar. Reaksiyon merkezi 250'den fazla anten moleklnn birinden enerji aldnda, elektronlarndan biri daha yksek bir enerji seviyesine karak bir alc molekle transfer olur. Yani klorofil a'ya ait olan bir elektron, etrafta dizilmi bulunan dier klorofil molekllerine geer. Bu sayede zincirleme bir reaksiyon ve elektron ak dolaysyla fotosentez de balam olur. Bu yzden pigment dediimiz organlar fotosentez ilevi iinde hayati bir rol oynamaktadrlar. Bu ok zel yapl molekller ayn zamanda evremizdeki yeil bitki dnyasn oluturmaktadrlar.
 
Not: leride tarif edilen ufolarda reaktr merkezi olarak st ste dizilmi madeni para eklindeki turuncu plakalarn burada tarif edilen granalarn olduunu dnmekteyim.

3.3. IIIN SRES VE DDET
Fotosentez, n iddeti ve sresine bal olarak deiir. Ayrca, n dorudan ya da dalm olarak gelmesi de fotosentez asndan nemlidir. Dorudan veya direkt k ile bulut, sis ve dier cisimlere arparak yaylan k arasnda nemli farklar bulunur. Dorudan gelen nlar toplam n %35'ini, yaylan k ise %50-60'n oluturur. Yaylan n fizyolojik kalitesi daha yksek olduu iin bitkilerin ihtiyac olan k a karlanm olur.
Bitkilerin fotosentez yapabilmeleri ve hayatlarn srdrebilmeleri iin sya ihtiyalar vardr. Belirli bir scaklkta tomurcuklarn patlatarak iek aan, yapraklanan bitkiler, s belli bir scakln altna dtnde yaamsal faaliyetlerini sona erdirirler. rnein, genelde s 10 derecenin zerinde olduunda orman aalar byme devresine girerler. Tarmda ise bu snr 5 derecedir. Is arttka kimyasal ilemler de iki ya da misli artar. Ancak s, 38-45 dereceyi atnda, bitkinin bymesi trne gre yavalar, hatta durur.
3.4. FOTOSENTEZN AAMALARI
Bilim adamlar kloroplastlarn iinde gerekleen fotosentez olayn uzun bir kimyasal reaksiyon zinciri olarak tanmlamaktadrlar. Ancak, nceki sayfalarda da belirtildii gibi, bu reaksiyonun olaanst hzl gereklemesi nedeniyle, baz aamalarn neler olduunu tespit edememektedirler. Anlalabilen en ak nokta, fotosentezin iki aamada meydana geldiidir. Bu aamalar "aydnlk evre" ve "karanlk evre" olarak adlandrlr. Sadece k olduu zaman meydana gelen aydnlk evrede fotosentez yapan pigmentler gne n emerler ve sudaki hidrojeni kullanarak kimyasal enerjiye dntrrler. Akta kalan oksijeni de havaya geri verirler. Ia ihtiya duymayan karanlk evrede, elde edilen kimyasal enerji eker gibi organik maddelerin retilmesi iin kullanlr.
3.4.1. AYDINLIK EVRE
Fotosentezin ilk aamas olan aydnlk evrede, yakt olarak kullanlacak olan NADPH ve ATP rnleri elde edilir.
Fotosentezin ilk aamasnda grev yapan ve tutmakla grevli olan anten gruplar byk bir neme sahiptirler. Daha nce de grdmz gibi, kloroplastn bu grev iin tasarlanm bir paras olan bu antenler, klorofil gibi pigmentlerden, protein ve yadan oluur ve "fotosistem" adn alr. Kloroplastn iinde iki adet fotosistem vardr. Bunlar 680 nanometre ve altnda dalga boyundaki kla uyarlan Fotosistem II ve 700 nanometre ve stnde dalga boyuyla uyarlan Fotosistem I'dir. Fotosistemlerin iinde n belirli bir dalga boyunu yakalayan klorofil moleklleri de P680 ve P700 olarak adlandrlmlardr.
In etkisiyle balayan reaksiyonlar bu fotosistemlerin iinde gerekleir. ki fotosistem, yakaladklar k enerjisiyle farkl ilemler yapmalarna ramen, iki sistemin ilemi tek bir reaksiyon zincirinin farkl halkalarn oluturur ve birbirlerini tamamlarlar. Fotosistem II tarafndan yakalanan enerji, su molekllerini paralayarak, hidrojen ve oksijenin serbest kalmasn salar. Fotosistem I ise NADP'nin hidrojenle indirgenmesini salar.
Bu aamal zincirde ilk olarak suyun elektronlar Fotosistem II'ye, daha sonra Fotosistem II'den Fotosistem I'e son olarak da NADP'ye tanr. Bu zincirin ilk aamas ok nemlidir. Bu srete tek bir fotonun (k paras) bitkiye arpt anda meydana gelen olaylar zincirini inceleyelim. Sz konusu foton bitkiye arpt anda, kimyasal bir reaksiyon balatr. Fotositem II'nin reaksiyon merkezinde bulunan klorofil pigmentine ular ve bu molekln elektronlarndan birini uyararak daha yksek bir enerji seviyesine kartr. Elektronlar, atom ekirdeinin etrafnda belirli bir yrngede dnen ve ok az miktarda elektrik yk tayan son derece kk paracklardr. Ik enerjisi, klorofil ve dier k yakalayan pigmentlerdeki elektronlar iterek yrngelerinden kartr. Bu balang reaksiyonu fotosentezin geri kalan aamalarn devreye sokar; elektronlar bu srada saniyenin milyonda biri kadar bir zamanda yanklanma veya sallamadan kaynaklanan bir enerji verirler. te ortaya kan bu enerji, bir sra halinde dizili bulunan pigment molekllerinin birinden dierine doru akar.
Bu aamada, bir elektronunu kaybeden klorofil, pozitif elektrik ykl hale gelir, elektronu kabul eden alc molekl ise negatif yk tamaktadr. Elektronlar, elektron transfer zinciri ad verilen ve tayc molekllerden oluan bir zincire gemi olur. Elektronlar bir tayc moleklden dierine, aa doru ilerlerler. Her elektron taycs bir ncekinden daha dk bir enerji seviyesine sahiptir, sonu olarak elektronlar zincir boyunca bir moleklden dierine akarken kademeli olarak enerjilerini serbest brakrlar.
Sistemin alabilmesi iin suyun, tilakoidlerin i tarafndaki alanda paralanmas gerekmektedir. Bu sayede elektronlarn zar boyunca ileterek stromaya ulatracak ve orada NADP+'ye (nikotinamid adenin dinkleotid fosfat fotosentez srasnda, Fotosistem I iin elektron alan yksek enerji ykl bir molekl) indirgenecektir Ancak su kolay kolay paralanmad iin bu blgede gl bir organizasyon ve ibirliine ihtiya vardr. Bu ilem iin gerekli olan enerji, yol boyunca iki noktada devreye giren gne enerjisinden salanr. Bu aamada suyun elektronlar iki fotosistemden de birer "itme" hareketine maruz kalrlar. Her bir itiin ardndan, elektron tama sisteminin bir hattndan geerler ve bir para enerji kaybederler. Bu kaybedilen enerji fotosentezi beslemek iin kullanlr.
3.4.1.1. FOTOSSTEM I VE NADPH OLUUMU
Fotosistem I'e arpan bir foton, P700 klorofilinin bir elektronunu daha yksek bir enerji seviyesine kartr. Bu elektron, elektron tama sisteminin NADPH hatt tarafndan kabul edilir. Bu enerjinin bir ksm, stromadaki NADP+'nn NADPH'ye indirgenmesi iin kullanlr. Bu ilemde NADP+ iki elektron kabul ederek sistemden kar ve stromadan bir hidrojen iyonu alr.
3.4.1.2. FOTOSSTEM 2 – FOTOSSTEM 1
Elektronun yrngesinden kmas, elektron alcsna ulamas ve bunu takip eden birok ilem, fotosentez iin gerekli olan enerjiyi salar. Fakat bu ilemin bir defa gereklemesi tek bana yeterli deildir. Fotosentezin devam iin bu ilemin, her an, tekrar tekrar gereklemesi gerekmektedir. Bu durumda ortaya byk bir sorun kmaktadr. lk elektron yrngesinden kt zaman, onun yeri bo kalmtr. Buraya yeni bir elektron yerletirilmeli, sonra gelen foton bu elektrona arpmal, yerinden frlayan elektron alc tarafndan yakalanmaldr. Her defasnda da fotonu karlayacak bir elektrona ihtiya vardr.
Bu aamada P700'n kaybettii elektronun yerine yenisi konur ve stromada bulunan hidrojen iyonu (H+) tilakoidin iine tanr. Bir foton Fotosistem II'de P680'in bir elektronuna arparak enerji seviyesini arttrr. Bu elektron dier elektron tama sistemine geer ve Fotosistem I'de P700'e kadar ulaarak kaybedilen elektronun yerini alr. Elektron bu tama zinciri boyunca hareket ederken, fotondan ald enerji, hidrojen iyonunun stromadan, tilakoidin iine tanmas iin kullanlr. Bu hidrojen daha sonra ATP retiminde kullanlacaktr. Btn canllarn hayatta kalmak iin kullandklar yakt olan ATP, ADP'ye (adenozin difosfat – canllarda bulunan bir kimyasal) bir fosfor atomu eklenmesiyle elde edilir. Sonuta elektron, elektron transferini gerekletiren tayc molekller, Fotosistem II'nin elektronlarn Fotosistem I'e ulatrarak, P700'n elektron ihtiyacn karlar ve sistem mkemmel bir ekilde ilemeye devam eder.

3.4.1.3. SU-FOTOSSTEM 2
Ancak bu karmak tablo burada bitmez. Elektronlarn P700'e veren P680 bu aamada elektronsuz kalmtr. Ancak onun ihtiyac olan elektronun karlanmas iin de ayr bir sistem kurulmutur. P680'in elektronlar, kklerden yapraklara tanan suyun, hidrojen, oksijen iyonlar ve elektronlar eklinde paralanmasyla elde edilecektir. Sudan gelen elektronlar Fotosistem II'ye akarak P680'nin eksik elektronlarn tamamlarlar. Hidrojen iyonlarnn bazlar, elektron tama zincirinin sonunda NADPH retmek iin kullanlr, oksijen ise serbest kalarak atmosfere geri dner. Bu kompleks ve stn tasarm sayesinde kloroplast ve hcrelerin zararl miktardaki s artndan korunmas salanm, ayrca bitkinin NADPH ve ATP gibi asl rnleri oluturmas iin gerekli olan vakit kazanlm olmaktadr. Fotosentezin ilk aamas olan aydnlk evre, bu kadar stn sistemlerle almasna ramen aslnda bir hazrlk aamasdr. Bu aamada retilen yakt niteliindeki maddeler asl ilemlerin gerekletii karanlk evrede kullanlacak, bylece bu tasarm harikas sistem tamamlanacaktr.

3.4.2. KARANLIK EVRE
Aydnlk evre sonucunda ortaya kan enerji ykl ATP ve NADPH moleklleri, karanlk evrede kullanlan karbondioksiti, eker ve niasta gibi besin maddelerine dntrrler.
Karanlk evre dairesel bir reaksiyondur. Bu devre, srecin devam edebilmesi iin reaksiyonun sonunda yeniden retilmesi gereken bir moleklle balar. Kelvin devri de denilen bu reaksiyonda NADPH'yle bitiik olan elektronlar ve hidrojen iyonlar ve ATP'yle bitiik olan fosfor kullanlarak glikoz retilir. Bu ilemler kloroplastn "stroma" diye adlandrlan sv blgelerinde gerekleir ve her aama farkl bir enzim tarafndan kontrol edilir. Karanlk evre reaksiyonu gzenekler yoluyla yapran iine girerek stromada dalan karbondiokside ihtiya duyar. Bu karbondioksit moleklleri stromada, 5-RuBP ad verilen eker molekllerine balandklarnda dengesiz 6-karbon molekl olutururlar ve bylece karanlk evre balam olur. Kelvin dairesel reaksiyonunu inceleyelim:
 
Karbondioksitin stromaya girmesiyle Kelvin devri balar. (1) Karbon moleklleri, 5-RuBP ad verilen eker molekllerine balandklarnda dengesiz 6-karbon molekl olutururlar. (2) Bu 6-karbon molekl hemen ayrlr ve ortaya iki tane 3-fosfogliserat (3PG) molekl kar. (3) Her iki molekle de ATP tarafndan fosfat eklenir ve bu ileme fosforilasyon denir. Fosforilasyon sonucunda iki bifosfogliserat (BPG) molekl oluur. (4) Bunlar NADPH tarafndan paralanr ve ortaya iki gliseral-3-fosfat (G3P) molekl kar. (5) Bu son rnn bir ksm kloroplast terk ederek sitoplazmaya gider ve glikoz retimine katlr. (7-8) Dier ksm ise Kelvin devrine devam eder ve tekrar fosforilasyona urar. Bylece devrin en bandaki 5-RuBP moleklne dnr.

Bu 6-karbon molekl hemen ayrlr ve ortaya iki tane 3-fosfogliserat (3PG)molekl kar. Her iki molekle de ATP tarafndan fosfat eklenir ve bu ileme fosforilasyon denir. (bkz. yukardaki ekil, 2. aama) Fosforilasyon sonucunda iki bifosfogliserat (BPG) molekl oluur. Bunlar NADPH tarafndan paralanr ve ortaya iki gliseral-3-fosfat (G3P) molekl kar. (bkz. yukardaki ekil, 3-4. aamalar) Bu son rn artk kavak noktasndadr ve bir ksm sitoplazmaya giderek glikoz retimine katlmak iin kloroplast terk eder. (bkz. yukardaki ekil, 5. aama) Dier ksm ise Kelvin devrine devam eder ve tekrar fosforilasyona urar. Bylece devrin en bandaki 5-RuBP moleklne dnr. (bkz. yukardaki ekil, 7-8. aamalar) Bir glikoz molekl oluturmak iin gerekli olan G3P moleklnn retilebilmesi iin bu devrin 6 kez tekrarlanmas gerekir.
Fotosentezin her aamasnda olduu gibi bu aamasnda da enzimler nemli grevler stlenmilerdir. Bu enzimlerin ne kadar hayati neme sahip olduklarn anlamak iin bir rnek verelim. Fotosentezin zellikle bu aamasnda etkili olan karboksidismtaz (ribuloz 1,5 difostaz karboksilaz) adl enzim 0,00000001 milimetre (milimetrenin yzmilyonda biri) byklnde olmasna ramen asitleri ayrtrr, oksitleme ilerini katalize eder.
Bu ne ie yarar? Eer karbonhidratlar (trioz-heksoz molekller) hcre iinde belirli bir oranda ve belirli bir yapda depolanmazlarsa, hcre ii basnc artrr ve en sonunda hcrenin paralanmasna yol aarlar. Bu yzden bu depolama, svlardan kaynaklanan i basnc etkilemeyen niasta makromoleklleri eklinde gerekleir. Bu ise enzimlerin 24 saat boyunca yaptklar sradan ilerden biridir.
Daha nce de belirtildii gibi geriye kalan 5 RuBP molekl ise sistemi yeniden balatmak iin gerekli olan madde ihtiyacn karlayarak, kesintisiz bir reaksiyon zincirinin kurulmasn salam olur. Karbondioksit, ATP ve NADPH mevcut olduu srece bu reaksiyon btn kloroplastlarda devaml olarak tekrarlanr. Bu reaksiyon srasnda retilen binlerce glikoz molekl bitki tarafndan oksijenli solunum ve yapsal malzeme olarak kullanlr ya da depolanr.

3.4.3. ATP (ADENOZN-TRFOSFAT NEDR?
Hcre iinde bulunan ok ilevli bir nkleotittir. ngilizce Adenosine Triphosphate'dan ATP olarak ksaltlr, en nemli ilevi hcre ii biyokimyasal reaksiyonlar iin gereken kimyasal enerjiyi tamaktr. Fotosentez ve hcre solunumu (respirasyonu) srasnda oluur. ATP, bunun yansra RNA sentezinde gereken drt monomerden biridir. Ayrca ATP, hcre ii sinyal iletiminde protein kinaz reaksiyonu iin gereken fosfatn kaynadr.

Not: ATP ile yaayan bir organizma olduunu dndm ufonun (ngilizce de critter deniyor) heryerinde, makinenin almasn salayan sinyallerin aktarldn dnmekteyim.

Kimyasal zellikleri
ATP, adenozin ve fosfat grubundan oluur. Adenozinden itibaren saynca ikinci ve nc fosfat gruplar arasndaki ban enerjisi ok yksektir. Bu ban krlmasyla ATP, ADP'ye dnt zaman meydan gelen enerji deiimi, hcre iinde -12 kCal/mol, labortuvar artlarnda ise -7,3 kcal/mol'dr. Aa kan bu byk enerji miktar, biyokimyasal reaksiyonlarda ATP'nin bir kimyasal enerji deposu olarak kullanlmasna yarar.

 


3.4.4. FOSFOR NEDR? NERELERDE KULLANILIR?
Fotosentez ilemi srasnda da ATP’de kullanlan fosfat, yapay gbre ve baz ilalarn yapmnda kullanlan fosforik asidin tuzu veya esterine deniyor.Atom numaras 15, atom arl 30.97 olan fosfor, periyodik tablonun 5. grubunda bulunmaktadr. Oksijene olan afinitesinin ok yksek olmas nedeniyle litofil bir elementtir. Ayrca C, H, N, O gibi canl bnyelerin nemli bir yap elementi olmas nedeniyle de biyolojik nemi vardr. Bu nedenlerle tabiatta asla serbest halde bulunmaz; fosforik asidin tuzu ve esterleri alinde bulunur. abuk alev alan, karanlkta parlayan basit cisimdir. Yunanca phos, k ve phoros, tayan szcklerinden. Beyaz fosfor, ok iddetli bir zehirdir; balmumu gibi yumuak olan bu madde suda erimez ve akhavada ylesine abuk alev alr ki, su iinde saklamak zorunluluu vardr. Krmz fosfor, beyaz fosforun stlmasyla elde edilir. Daha az tehlikeli olduundan kibrit ve havai fiek yapmnda kullanlr. Canl organizmalarn ilemesinde nemli bir rol oynayan fosfor, zellikle kemiklerde, sinir dokusunda ve beyinde bulunur. Fosforun eczaclk, metalrji, tp ve nkleer fizik alanlarnda kullanm daha sonra balad.
Fosfor (Fosforesans)
Beyaz fosfor havada braklacak olursa, hafif bir mavi k kartr. Bu olay, oksijenden hemen etkilenen fosforun, k kartarak ar ar yanmasndan ileri gelir: fosfor denilen ite budur. Bu terim, yaygnlatrlarak, zayf bir k kartan btn cisimler (hatt suyosunlar, deniz analar ve atebcekleri) iin kullanlmtr.
Gnmzde floresan lambalarn iinde kullanlan fosfor, gaz sayesinde olur.iinde bulunan civa gaznn Flamanlarca stlarak buharlatrlmas sonucu oluan gzle grlmez mann camn i yzeyine kaplanm olan floresan ad verilen madde sayesinde parlak, gzle grlebilir bir k retiyor.
Floresan lambalarda, elektrik dmesine basldnda, trans-formerden geen elektrik, tpn bir ucundaki elektrottan dierine bir ark oluturur. Bu arkn enerjisi tpn iindeki cvay bu-harlatrr. Bu buhar elektrik yklenerek gzle grlmeyen lt-raviyole nlar samaya balar. Bu nlar da tpn i yzeyine kaplanm olan fosfor tozlarna arparak grlen parlak oluturur.18 Watt'lk bir floresan lamba, 75 Watt'lk bir ampul kadar k verebilir. Yani floresanlar daha az enerji harcayp, daha ok k verirler, yaklak yzde 75 enerji tasarrufu salarlar. Ik tek bir noktadan deil de tpn her tarafndan geldii iin daha fazla dalr. Mavimsi klar daha yumuaktr ve gzleri yormaz. leride fosforun ve floresan lambann ufolarla ne gibi bir ilgisi olduu zerinde teoriler yapacaz

Cneyt AKTAN
cu_aktan
  • hotmail.com[/i]


Sponsorlu Balantlar



A^2
- Fotosentez Nedir ? - FotosenteZ Tanm - Detayl FotoSenteZ Anlatm ..
KingcobrA
Webmaster
*

tibar : 10534
Offline

Mesaj Says: 2,460


R(-)d€/N(-)















« Yantla #1 : Mart 15, 2009, 12:02:43 S »
Quote


Aydnlkla beslenme : )



! kingcobra !
- TeknikPortaL.Com -
Sayfa: [1] |   Yukar git
  Yantla  
 
Gitmek istediiniz yer:  

+ Hzl Cevap
Hzl cevap' kullanarak hemen mesaj gnderebilirsin. Glmseme ve kod kullanabilirsiniz.



Hosting Hizmetleri