Yeni Gezegen mi?

2003 EL61 ve 5 küçük gökcismi tek gezegen

ABD'li gökbilimciler, 2003 EL61 adlı ve Noel'den üç gün sonra
keşfedildiği için takma ismi 'Noel Baba' olan cüce gezegen ile diğer
5 küçük gökcisminin aslında tek ve aynı gezegen olduğunu açıkladı.
Güneş Sistemi'nin dış sınırlarında Neptün gezegenin de ötesinde
keşfedilen gökcisimlerinin en büyüklerinden birinin, uzak geçmişte
buzdan mantosunu yitirmesine yol açan şiddetli bir çarpışmaya maruz
kaldığı belirtildi.

California eyaletinin Pasadena kentindeki California Institute of
Technology'den Prof. Mike Brown ve ekibi, Nature dergisinde
yayımlanan çalışmalarında, 1500 kilometrelik çapıyla Kuiper
kuşağının bilinen en büyük üçüncü gökcismi olan ve cüce gezegen
olarak tabir edilen 2003 EL61'in, çapları 10-400 kilometre arasında
değişen eşlikçileri veya uyduları bulunduğunu açıkladı.

Bilimadamları, bu küçük ailenin, çapı yaklaşık 1000 kilometre olan
bir başka gökcismiyle çarpışma sonucu oluştuğunu düşünüyor.

Fransa'nın Cote d'Azur gözlemevinden Alessandro Morbidelli, bugünkü
kavram dahilinde böyle bir çarpışma şansının 2 binde bir olduğunu
belirterek, "Bu çarpışma, Kuiper kuşağının bugünkünden çok daha
büyük gökcisimleriyle dolu olduğu çok uzak bir zamanda meydana
gelmiş olmalı" yorumunu yaptı.

Prof. Dr. Brown ve ekibi, araştırmalarında, Hawai'deki Keck
teleskobunu kullanarak ve Kuiper kuşağındaki 50 gökcismini
inceleyerek bu sonuçlara ulaştı.

Bu yığın içinde sadece 2003 EL61 ve eşlikçilerinin donmuş su ve aynı
gri renk karakterini taşıdıklarını, altı gökcisminin son derece
küçük bir ortamda yoğunlaştıklarını tespit etti.

Kuiper kuşağı konusunda uzman olan Prof. Brown ve ekibi, iki ay
önce, Güneş Sistemi dışında keşfedilen bu olağan dışı cüce
gezegenin, bilinen en parlak kuyruklu yıldız olma yolunda
bulunduğunu belirtmişlerdi.

Çok hızlı ve değişken bir yörünge

Bu cüce gezegenin, geniş, yoğun ve bir ragbi topu biçiminde bir kaya
yığını olduğunu, çok hızlı ve değişken bir yörüngesi bulunduğunu
belirten bilimadamları, hesaplara göre, cüce gezegenin Neptün'ün
yakınından geçeceğini kaydetmişlerdi.

Neptün'ün çekim gücünün bu karşılaşma sırasında bu gökcismini Güneş
Sistemi'nin içine çekebileceğini belirten Brown, "2 milyon yıl sonra
gelirseniz, 2003 EL61'in bir kuyruklu yıldız durumuna geldiğini
görebilirsiniz. Kuyruklu yıldız olduğunda, görüp göreceğimiz en
parlağı olacak" demişti.

Plüton kadar büyük ve Güneş Sistemi dışında Kuiper Kuşağı diye
bilinen bölgedeki buz gökcisimleri topluluğunun en büyüklerinden
olan 2003 EL61, kendi ekseni çevresinde her dört saatte bir dönerek
uzayıp kısalan bir biçim oluşturuyor ve son derece olağan dışı bir
gökcismi olduğunu ortaya koyuyor.

Yüzeyi su ve buz tabakasıyla kaplı kaya yığını olan ve uyduları
bulunan cüce gezegenin, 4.5 milyar yıl önce Plüton gibi yarı buz ve
yarı kaya durumda olduğu tahmin ediliyor.