Artık hiç tartışmasız Windows 2000 ve Windows XP gibi modern işletim sistemleri kullanıcıya, artık tamamen demode bir mimariye sahip olan Windows 98 ve Me sürümlerinden daha stabil bir çalışma ortamı sunuyorlar. Ancak oyunseverler arasında bu işletim sistemlerinden hangisinin daha fazla performans sunduğu, hala yoğun tartışmalara sahne olan bir konu. Hangisi daha hızlı? Ayrıca piyasaya hala Windows XP ile tam uyumlu olmayan oyunlar da çıkıyor. Bunun iyi bir örneği U-Boot oyunu "Silent Hunter II" - birkaç dakika oynayınca göçüyor. Amanında oyunun geliştiricisi kendi Internet destek forumlarında omuzlarını silkmiş, nihayetinde Windows XP'nin bir oyun işletim sistemi olmadığını söylemişti. Ancak, oyunlar (ve birkaç özel uygulama) dışında, gerçekten en hızlı ve en yeni donanımları isteyen başka ne var ki? Kuşkusuz Word, Excel ve şürekası değil.

Windows XP ve Windows 2000'nin bir diğer olumsuz yönü, can sıkıcı 60 Hz problemi (http://xp-refresh.net/). Bir oyun tam ekran modunda çalışıyorsa monitörünüz sadece 60Hz çözünürlükte çalışıyor. Dolayısıyla iyi kalite bir monitörünüz olsa bile sizi tatmin etmiyor. Neyse ki oyuncuların gözlerini bu işkenceden korumak isteyen birkaç gayretkeş programcı yardıma yetişip sorunu gideren ücretsiz yazılımlar sundular; çünkü teknik açıdan çözülemeyecek bir problem değil. Microsoft epey bir süredir bu sorunu çözmek için kılını kıpırdatmıyordu. Windows XP için çıkan Service Pack 1'de Microsoft Direct 3D oyunlar için kısmi bir çözüm getirdi, ama OpenGL oyunlarda sorun devam ediyor. (Ç.N.: DirectX oyunlar için Başlat/Çalıştır -Start/Run- satırına dxdiag yazıp Enter'a basın, More Help/Override kısmında Override değerini istediğiniz tazelenme hızına ayarlayın. Bu yöntemin handikapı, buraya örneğin 100 Hz yazmışsanız ve oyunu bu tazelenme hızını desteklemeyen yüksek bir çözünürlükte çalıştırmışsanız, ekrana görüntü düzgün gelmiyor. Bir şey göremediğiniz için de, el yordamıyla çözünürlüğü değiştiremezseniz Reset atmanız gerekiyor. Bu yüzden yukarıda belirtilen sitede, Microsoft'tan gerek D3D, gerek OGL oyunlarda optimum - seçilen her çözünürlükte yani monitörün desteklediği en yüksek tazelenme hızını verecek - bir sistem talep etmemiz öneriliyor.)

Grafik kartı üreticileri bile bu sorunu çözmek için pek bir şey yapmıyorlar. Oysa bir çözüm üretmeleri kolay. Tabii tüm üreticileri buna dahil etmeyelim; NVIDIA'nın yeni Detonator XP "Release 40" Beta sürücülerinde şirket olası bir çözüm sunuyor. Eh artık zamanı gelmişti. Buna karşılık, ATi ve diğer üreticilerden ses yok. ATi bu yöndeki taleplere, yukarıda bahsettiğimiz ücretsiz yazılımları kullanın diye cevap veriyor. Bir tarafta OEM müşterilerini memnun etmek için WHQL onaylı sürücü üretmeye çalışan firma, öte tarafta müşterilerine klasik "hacker cephesinden" gelen, tam test edilmemiş yazılımları önerebiliyor. Burada söz konusu programları geliştirenler için olumsuz bir düşüncemiz yok; bu yazılım geliştiriciler sayesinde Windows XP ve 2000'de adam gibi oyun oynayabiliyoruz. Ancak yine de, geniş Ar-Ge olanaklarına sahip grafik kartı üreticilerine kıyasla bu programcıların çok sınırlı test olanaklarına sahip olduklarını kabul etmek gerekir. Hem sonuçta müşterinin bu tür araçları kart üreticisinden talep etmek hakkı! En azından NVIDIA, yıllar sonra bu konuyu nihayet gündemine aldı.

Her neyse, karşılaştırmamıza geri dönelim. Öyleyse ne yapmak gerekir? Hangi işletim sistemi daha hızlı? Yoksa PC'nize her iki işletim sistemini de kurmalı mısınız? İş için XP ve 2000, oyun için Windows 98/ME mi olmalı? Windows 2000 ilk çıktığında 98/ME üzerindeki hız avantajı belirgindi. Ancak o zamandan beri köprünün altından çok sular aktı.

Bu soruları nihayet cevaplayabilmek ve Web'de varsayımlarla ilerleyen tartışmalara noktayı koyabilmek için çeşitli oyunlarla Windows XP, XP SP1, 2000 ve ME'de testler gerçekleştirdik. Test platformumuz, NVIDIA GeForce 4 Ti 4600 ve ATI Radeon 9700 PRO kartlarla denediğimiz Pentium 4 tabanlı bir sistem.